10 Eyl Absorbsiyonlu Isı Pompası

En genel anlamda absorbsiyonlu ısı pompaları, ısı transferi için yakıt olarak elektrik enerjisini değil, güneş enerjisi veya jeotermal enerji gibi doğal kaynakları kullanırlar.

Güneş enerjili iklimlendirme sisteminden suyun ısıtılması prosesinde de faydalanılabilir. 1800 lü yılların sonlarına gelindiğinde, absorbsiyonlu soğutma sisteminde en yaygın olarak kullanılan soğutucu maddenin su ve amonyak (NH3) olduğu bilinmektedir. Günümüzde ise bu durum değişmiş, daha çok lityum bromid adlı kimyasal maddenin kullanımı popüler hale gelmiştir.

Tesiri yüksek olan bir absorbsiyon soğutma sisteminde minimum 88 derecelik bir sıcaklığa ihtiyaç bulunmaktadır. Yaygın olarak piyasada bulunan düz yüzeye sahip güneş kolektörleri ile 70 dereceye kadar ısıtma sağlanması mümkün olmaktadır. Absorbsiyon soğutma sistemi için ihtiyaç duyulan güneş kollektörleri, bağıl nemin yüksek olduğu yerlerde yüksek verimle çalışmakta problem yaşamaktadır. Buna ek olarak bulutlu bölgelerde de aynı sorun göze çarpmaktadır.

Bir asırdan daha uzun bir süre boyunca absorbsiyonlu soğutma  sistemleri buz üretim amacıyla kullanılmıştır. Buz üretmekteki amaç, kimi bölgelerde, eritilmek suretiyle soğukluk ortaya çıkarmak amaçlıdır.

Absorbsiyonlu ısı pompaları geleneksel elektrikli ısı pompalarına bir alternatif olarak ortaya konmuş, enerji verimliliği geleneksel iklimlendirme sistemlerine göre oldukça yüksek olan teknolojik cihazlardır. Absorbsiyonlu ısı pompaları yukarıda belirtildiği gibi doğadan alınan enerjilerden faydalanır. Bunlar güneş, rüzgar, doğalgaz enerjisi gibi kaynaklarken, ek olarak atık ısı da enerji olarak kullanılabilir. Kullanım alanlarına baktığımızda, absorbsiyonlu ısı pompaları bilhassa büyük ölçekli binalarda tercih edilmektedir.

Absorpsiyonlu Isı Pompası Nasıl Çalışır

U cihazlar temelde dört ana bileşenden oluşurlar: Bunlar evaporatör, kondansör, jeneratör ve absorber’dir. Her iklimlendirme cihazı gibi absorpsiyonlu ısı pompaları da termodinamiğe göre çalışırlar. Cihazın çalışma sürecini adım adım inceleyelim:

Öncelikle soğutucu akışkanın, evaparatörde ısınıp buharlaşarak ortamdaki ısıyı çekmesi sağlanır (bilindiği gibi bir sıvının buharlaşması demek, ortamdaki ısıyı kendisine çekmesi demektir, ısıyı kendine çektiği için gitgide ısınır, bunun sonucunda da buharlaşma noktasına gelerek buharlaşmaya gelmektedir. Burada anlaşılması gereken temel nokta, sıvının buharlaşırken, içinde bulunduğu ortamın ısısını kendisine çekmesi, böylelikle ortamın ısısını düşürmesidir: Bu süreci anladığımızda birçok iklimlendirme yönteminin ve cihazının nasıl çalıştığı hakkında fikir sahibi olabiliriz. Bu gibi süreçleri detaylı olarak diğer bilimsel yazılarımızda inceleyeceğiz).

Soğutucu akışkanın ortamdan ısı çekerek buharlaşmasından sonra, buharlaşan bu soğutucu akışkanımız, absorberde çözücü sıvı ile temas eder ve burada çözülmesini tamamlayarak ortama ısı ortaya çıkarır. Bahsettiğimiz çözeltinin içerisinde bulunan soğutucu etkiye sahip olan akışkan,  jeneratörde ısıtılır, ısınma sonucu buharlaşır ve çözücü sıvının içinden ayrılması sağlanır. Buharlaşarak bulunduğu yerden ayrılan akışkanımız, kondansörde yoğuşur, yani buhar halinden tekrar sıvı hale gelir ve bu döngü tekrarlanır.

Absorpsiyonlu ısı pompası nasıl çalışır sorusunun cevabını böylelikle vermiş bulunuyoruz. Diğer yazılarımızda bu süreçleri daha detaylı olarak ele alacağız. Absorpsiyonlu ısı pompası döngüsü kısaca yukarıda anlattığımız şekilde vuku bulur ve bu döngü sürecinde enerji tüketimi düşük seviyelerdedir ve bu yönüyle bu cihazlar sürdürülebilirlik yönünden, yeşil dünyayı koruma yönünden de sonsuz faydalar sağlar.

Absorpsiyonlu Isı Pompasının Avantajları

Absorpsiyonlu ısı pompalarının birçok avantajı olduğunu söylememiz gerekir:

1. Enerji Verimliliği: Fosil yakıtlar yerine güneş, rüzgar, doğalgaz gibi doğada zaten bulunan enerjileri yakıt olarak kıllandıkları için işletme maliyetlerinin oldukça düşük olması sayesinde absorpsiyonlu ısı pompası avantajlı olarak önümüze çıkmaktadır.
2. Çevre Dostu: Yenilenebilir enerjileri yoğalttığı için çevre dostu çözümler noktasında bu cihazlar önemlidir.
3. Düşük İşletme Maliyetleri: Elektrik tüketimini belirttiğimiz üzere azalttıkları için bu cihazlar kullanılırken cep yakmaz.
4. Sessiz Çalışma: Elektrik motoru yerine termal enerjiden fayda sağladıkları için absorpsiyonlu ısı pompaları daha düşük ses seviyelerinde çalışmaktadırlar ve bu yönleriyle kullanıcılarını rahatsız etmeden opere etmektedirler.

Absorpsiyonlu Isı Pompası Nerelerde Kullanılır

Absorpsiyonlu ısı pompalarının birçok alanda, birçok yapıda kullanılabilir. Endüstriyel alanlarda, verimliliği yüksekte tutmak için tercih edilebilir. Bu tesisler atık ısıyı kullanarak enerji verimini olduğundan çok daha yüksek seviyeye de çıkarabilir. Kimya, gıda işeme, petrokimya gibi sayısız birçok endüstri sektöründe kullanılabilir olan absorpsiyonlu ısı pompalarının çok geniş kullanım alanı yelpazesine sahip olduğunu söylemek mümkündür. Ek olarak absorpsiyonlu ısı pompasının ticari işletmelerde de kullanılabileceğini söylemek mümkündür. Oteller, ofisler, hastaneler bunlardan en bilinenleridir. Siz de böylesi bir iklimlendirme sistemine ihtiyaç duyuyorsanız, alanında uzman bir servisten hizmet alınız.